„JULIA PIROTTE – PIĘKNO I SIŁA” EWY PYTKO Z NAGRODĄ NA MONTREAL WOMEN FILM FESTIVAL
Dokument „Julia Pirotte – piękno i siła” w reżyserii Ewy Pytko został nagrodzony podczas Montreal Women Film Festival. Film przywracający pamięć o niezwykłej polskiej fotoreporterce żydowskiego pochodzenia, uczestniczce francuskiego ruchu oporu, po raz kolejny zwraca uwagę międzynarodowej publiczności na historię kobiety, której życie splotło się z najważniejszymi wydarzeniami XX wieku.
Montreal Women Film Festival powstał w Montrealu początkowo jako wydarzenie związane z obchodami Międzynarodowego Dnia Kobiet. Od początku jego program skupia się na filmach podejmujących tematykę praw kobiet oraz wspiera twórczość reżyserek.
Bohaterką dokumentu Ewy Pytko jest Julia Pirotte (1907-2000), polska fotoreporterka żydowskiego pochodzenia, która podczas II wojny światowej działała we francuskim ruchu oporu w Marsylii. Z aparatem fotograficznym dokumentowała rzeczywistość, której była nie tylko obserwatorką, lecz także aktywną uczestniczką.
W jej archiwum znalazły się fotografie francuskiego ruchu oporu i wyzwolenia Marsylii, a także zdjęcia wykonane podczas pogromu kieleckiego w 1946 roku oraz Światowego Kongresu Intelektualistów w Obronie Pokoju we Wrocławiu w 1948 roku. Film przypomina również historię młodszej siostry Julii, Marii, agentki ruchu oporu działającej między Paryżem a Marsylią. Aresztowana przez Gestapo podczas przenoszenia meldunków dla dowództwa, została stracona na gilotynie we Wrocławiu.
Przez wiele lat dorobek Julii Pirotte pozostawał poza głównym obiegiem pamięci. Dopiero w 1980 roku wysłała swoje wojenne fotografie do Francji, gdzie zostały docenione podczas Rencontres Internationales de la Photographie d’Arles. To właśnie tam poznała belgijską feministkę i działaczkę społeczną Jeanne Vervoort-Vercheval oraz Georges’a Verchevala, założyciela Muzeum Fotografii w Charleroi, któremu powierzyła część swoich negatywów. Pozostałe materiały trafiły do Żydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie.
„Julia Pirotte – piękno i siła” powstała we Francji, Belgii i Polsce. Dokument wykorzystuje rzadkie, w tym wcześniej niepublikowane materiały archiwalne, budując intymny portret kobiety, która przez obiektyw aparatu dokumentowała zarówno historię wielkich wydarzeń, jak i losy ludzi znajdujących się w samym centrum wojny, przemocy i społecznych przemian.